Bản Quyền Ở Đâu

Tác giả 'Nơi tình yêu bắt đầu' lên tiếng về tác quyền

Khi hot boy Bùi Anh Tuấn của Giọng hát Việt làm khán giả dậy sóng với 'Nơi tình yêu bắt đầu', thì Tiến Minh - tác giả ca khúc - đau đầu vì đây là sản phẩm viết cho bộ phim truyền hình chưa phát sóng.
> Tác giả ‘Vệt nắng cuối trời’ không muốn làm nhạc sĩ

Không chỉ riêng Bùi Anh Tuấn, nhiều ca sĩ, ban nhạc khác cũng tự ý thu âm bài hát này đưa lên mạng mà không được sự cho phép của Tiến Minh.

Được chú ý sau khi ca khúc nhạc phim Vệt nắng cuối trời trở thành hiện tượng, Tiến Minh liên tiếp nhận đơn đặt hàng từ các nhà sản xuất phim. Đến nay, chàng diễn viên nhà hát Kịch Hà Nội đã viết hơn 40 bài hát cho phim truyền hình cùng nhiều sáng tác cho chèo, cải lương, kịch nói.

Nơi tình yêu bắt đầu là bài hát Tiến Minh làm riêng cho phim “Siêu thị tình yêu” từ năm 2009. “Tên phim gợi sự nhí nhảnh, hài hước nên tôi định viết một bài pop dance vui vẻ, trẻ trung, nhưng sau khi đọc nội dung kịch bản, tôi nghĩ lại. Tình yêu kiểu gì cũng cần sự bắt đầu và những sự bắt đầu thường lãng mạn, ngọt ngào nên tôi chọn pop ballad với giai điệu nhẹ nhàng và ca từ lãng mạn. Tôi viết bài hát trong thời gian rất ngắn, chỉ có một ngày, khi đưa cho nhà sản xuất và đạo diễn Danh Dũng, họ rất thích. Đạo diễn còn bảo không ngờ một phim tên như vậy lại có bài hát trữ tình đến thế” - Tiến Minh kể lại.

Thời gian gần đây, Tiến Minh ít đóng phim mà chuyên tâm nhiều hơn cho công việc viết nhạc.

Tiến Minh khẳng định, anh không có tính khoe khoang lại cũng chẳng chuộng công nghệ nên không có chuyện tự đem các sáng tác của mình lên mạng. Mọi chuyện bắt đầu khi Hà My - ca sĩ được giao thể hiện Nơi tình yêu bắt đầu trong “Siêu thị tình yêu” đưa bài hát cho Bằng Kiều nghe. Giọng ca sinh năm 1973 tỏ ra hứng thú và đề nghị Trung tâm Thúy Nga mua lại tác quyền để hát trong chương trình Thúy Nga Paris by night 104 có tên “Khởi đầu” thực hiện tháng 9/2011.

“Khi ấy tôi đã nói chuyện với anh Sơn giám đốc sản xuất phim. Anh không chịu vì cho rằng phim chưa phát sóng đã để ca sĩ khác hát bài nhạc phim, như thế mất sự tươi mới. Nhưng tôi thuyết phục anh rằng: Đây là một show lớn của hải ngoại có chủ đề trùng với bài hát, được thể hiện bằng một giọng ca được nhiều người yêu mến - như thế cũng là một hình thức PR cho phim khi lên sóng. Hơn nữa Bằng Kiều giọng nam, Hà My giọng nữ, bản phối hai người dùng cũng khác. Thế là anh ấy đồng ý” - Tiến Minh giải thích.

Khi đĩa Thúy Nga Paris by night 104 được phát hành cuối năm 2011, nhiều ca sĩ, ban nhạc trong nước như Phương Anh Idol, Lê Thiên Bảo, Bảo Anh, nhóm Radio… đã thu bài hát Nơi tình yêu bắt đầu và tải lên mạng. Thí sinh Bùi Anh Tuấn cũng đem ca khúc này dự thi ở The Voice và trở thành hiện tượng, gây xôn xao dư luận. Tuy nhiên, không ai liên hệ xin phép tác giả trước khi sử dụng.

Tiến Minh cho biết, thông thường một bài hát sau hai năm độc quyền, tác giả được ký tác quyền với các đơn vị khác, nhưng cái khó ở chỗ đây là nhạc phim mà “Siêu thị tình yêu” chưa lên sóng. “Mấy lần gặp đạo diễn, anh Danh Dũng trách khéo tôi: ‘Phim của anh chưa phát mà bài hát đã tràn lan trên mạng, đủ ca sĩ thể hiện thế hả Minh?’. Nghe vậy, tôi cũng giật mình, thấy rằng mình không đúng với nhà sản xuất. Rõ ràng mình không cố ý mà thành ra giống như vừa làm việc gì khuất tất, không đàng hoàng. Tôi sợ sau này nhiều đơn vị khác sẽ e ngại khi mời tôi hợp tác. Đây là vấn đề danh dự, bản thân tôi sai là không quán xuyến được thành quả của mình để sự việc xảy ra thành tình ngay lý gian” - Tiến Minh giãi bày.

Cuối năm nay, anh sẽ ra mắt DVD các bài hát nhạc phim được chú ý nhất của mình.

Tiến Minh đã làm việc với Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam đề nghị không bán tác quyền Nơi tình yêu bắt đầu từ đầu năm 2012. Anh cũng liên hệ với một số ca sĩ hát sáng tác này của mình.

“Họ đáp khá quanh co rằng, họ tải chơi lên mạng chứ không có mục đích kinh doanh. Chỉ có Phương Anh Idol, Bảo Anh sau đó chịu nói chuyện lại với đại diện của tôi với tinh thần hợp tác và xin ký hợp đồng tác quyền. Bản thân tôi không khắt khe nhưng tôi cho rằng, các bạn khi đã là một ca sĩ, nhóm nhạc chuyên nghiệp thì không có gì là chơi nữa. Tôi được biết, trong cuộc thi Sao Mai điểm hẹn vừa qua, Đông Hùng cũng phải lên tiếng xin lỗi Tạ Quang Thắng khi tự ý sử dụng ca khúc Ngây thơ mà không xin phép tác giả. Tôi không đặt nặng chuyện tiền bạc, có những người đề nghị ký tác quyền nhưng tôi không lấy tiền vì số tiền ấy cũng chẳng đáng là bao. Tôi nghĩ những người làm nghệ thuật nên có cách cư xử văn minh, nhẹ nhàng, tôn trọng nhau” - Tiến Minh nêu quan điểm. Theo anh, các ca sĩ hiện nay thường vô tư hát không cần biết bài hát xuất xứ từ đâu, hoàn cảnh nào, đến khi xảy ra vấn đề gì thì nhạc sĩ tự nhiên phải nhận trách nhiệm liên đới.

Tiến Minh chia sẻ, anh sẽ nhờ tới nhà sản xuất và Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam can thiệp. Đại diện hãng phim Lasta - đơn vị sản xuất “Siêu thị tình yêu” - cho rằng, khi bí mật bị tiết lộ, sức hấp dẫn của phim sẽ giảm. Vị đại diện này cho biết, trong hợp đồng với Tiến Minh có những điều khoản bảo mật và không nhớ về việc thỏa thuận miệng với Tiến Minh cho Bằng Kiều hát trước đó. “Công ty có bộ phận về bản quyền nhưng hiện tại chúng tôi quá nhiều việc nên chưa thể lo được. Tôi mong tác giả bảo vệ quyền lợi của mình và đối tác, đồng thời mong các ca sĩ tôn trọng công ước Berne” - ông nói thêm.

Phía Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cũng khẳng định sẽ xem xét sự việc. Tuy nhiên theo đơn vị này, khó đòi lại công bằng cho tác giả trong tình trạng bản quyền, tác quyền âm nhạc đang bị vi phạm nghiêm trọng như hiện nay.